Opisane tutaj są obiekty, które w publikacjach przedstawiane są jako dwory, jednak z racji swego pierwotnego przeznaczenia, nigdy nimi nie były. Pomijam tutaj budynki wznoszone w okresie międzywojennym w
stylu dworkowym na potrzeby szkół. Lista byłaby wtedy bardzo długa, a opis wszędzie przy każdym podobny. Ograniczam się jedynie do obiektów mieszczących się rzeczywiście na terenach folwarków i trudnych do odróżnienia od dworu.
BŁONIE-TOPOLA
Stan: budynki w całości
wieś, gmina Łęczyca
Współrzędne obiektu:
Brak danych
Możliwość zwiedzania:
Można oglądać z zewnątrz
Niektóre publikacje i mapy opisują dwór w Błoniu-Topoli, jednak jest z tym pewien problem. W miejscowości znajdują się dwa budynki pasujące do tego wizerunku. We wschodniej części działającego od roku 1923 Rolniczego Zakładu Doświadczalnego (wcześniej był tu folwark) mieści się „dworek”, a raczej budynek nawiązujący do stylu dworkowego, wzniesiony prawdopodobnie w tym okresie z przeznaczeniem na cele biurowe.
Około dwóch kilometrów na zachód od niego (za sklepem) znajduje się drugi „dwór”. Jest to
budynek folwarczny z połowy XIX wieku, dawna własność Wilhelma Orsettiego. Jest to obiekt murowany, parterowy z mieszkalnym poddaszem. Od podjazdu posiada ganek wsparty na kolumnach i taras z drugiej strony. Nakryty jest dachem naczółkowym. Budynek jest zamieszkały.
Aby dojechać do dawnego folwarku, trzeba z drogi
Łęczyca-
Krośniewice skręcić na Dąbie. Po prawej stronie tej drogi znajduje się budynek biurowy, a dalej po przeciwnej - budynek folwarczny z XIX wieku.
BRYSKI
Stan: jeden budynek w całości, zaniedbany, folwark zachowany fragmentarycznie
wieś, gmina Łęczyca
Współrzędne obiektu:
Długość: 19.3579 E
Szerokość: 52.0558 N
Możliwość zwiedzania:
Można oglądać z zewnątrz
Pierwotnie folwark w Bryskach był własnością kanoniłków laterańskich, którzy swą siedzibę mieli w Górze Świętej Małgorzaty. Po roku 1818 przeszedł w ręce państwa.
W latach 1826-1838 folwark przemianowano na „Dobra Ziemskie Bryski”. W okresie 1838-1863 należał do Sosenkowskich. Po upadku Powstania Styczniowego majątek przejął Rosjanin – Gribnikin.
W pozostałościach folwarku zachował się budynek, który błędnie opisywany jest dziś jako dwór. Pierwotnie znajdowała się w nim szkoła zakonna. Po roku 1926 również spełniał funkcje edukacyjne, ale jako szkoła rolnicza, która funkcjonowała do II wojny światowej. W czasie okupacji w budynku mieściła się niesławna organizacja Hitlerjugend. W czasach PRL ulokowano tu gminny ośrodek zdrowia i punkt apteczny. Dziś budynek spełnia funkcje mieszkalne.
Miejscowość znajduje się na południe od drogi z
Łęczycy do Piątku, za Górą Świętej Małgorzaty. Przejechać trzeba skrzyżowanie w Bryskach, a następnie z polnej drogi skręcić w lewo w stronę zabudowań i widocznego parku. (2009)
CHWALBORZYCE
Stan: pozostałości folwarku z zabudowaniami
wieś, gmina Świnice Warckie
Współrzędne obiektu:
Długość: 18.8599 E
Szerokość: 52.0550 N
Możliwość zwiedzania:
Można oglądać z zewnątrz
W Chwalborzycach, tuż przy drodze uwagę zwraca budynek wyglądający jak dwór. Przylegające do niego skupisko drzew przypomina pozostałości parku. Brak jednak wzmianek o dworze w rejestrze, czy literaturze. Źródło z roku 1880 podaje informacje o istnieniu tu wtedy kilku małych folwarczków. Prawdopodobnie są to pozostałości jednego z nich. Po sąsiedzku oglądać można relikty wiatraka-koźlaka.
Chwalborzyce położone są na granicy województwa, na wschód od trasy 473, przy zjeździe z autostrady A2 w miejscowości Domanin (powiat kolski). (2011)
Tekst: Tomasz Szwagrzak
Zdjęcia: Tomasz Szwagrzak