Jedno z najbardziej znanych grodzisk w naszym regionie, jest tak naprawdę mało poznane historycznie. Wyniosły kopiec ulokowany przy rozwidleniu dróg do
Opoczna i
Piotrkowa Trybunalskiego to pozostałość grodu żarnowskiego funkcjonującego prawdopodobnie od XI do XIV wieku.
To co widzimy dziś, to jedynie połowa założenia, które zniszczone zostało przez płynąca obok rzeczkę. Opis sprzed wieku mówi o stożku z wklęsłym środkiem, otoczonym podwójnym wałem i fosą. Obiekt zachowany był wtedy w około dwóch trzecich.
Badania archeologiczne w Żarnowie prowadzone były w 1973 roku. Stwierdzono tutaj ślady osadnictwa z różnych epok, odkryto ceramikę z okresu od średniowiecza do nowożytności, oraz cmentarz datowany na XII-XVIII w. Teren od grodziska na południe do kościoła był zapewne podgrodziem, otoczonym wałami. Dziś na szczycie znajduje się kamienny pomnik z krzyżem wzniesiony w 1923 roku, poświęcony bojownikom o wolność ojczyzny, a u stóp grodziska – kamienna tablica ustawiona w latach 90. ubiegłego wieku.
Żarnów położony jest przy trasie nr 74 z
Piotrkowa Trybunalskiego do Kielc. Grodzisko znajduje się na północ od centrum miejscowości, przy łączeniu drogi krajowej nr 74 i wojewódzkiej nr 726. (2012)
Tekst: Tomasz Szwagrzak
Zdjęcia: Tomasz Szwagrzak